این آزمون چیست
پرسشنامه طرحوارهی یانگ — نسخهی کوتاه سوم (Young Schema Questionnaire-S۳) را جفری یانگ، بنیانگذار طرحوارهدرمانی، ساخت.
طرحواره در این چارچوب یک الگوی عمیق و دیرپاست: مجموعهای از باور، هیجان و حس بدنی که معمولاً در کودکی شکل میگیرد، در بزرگسالی فعال میماند و روابط و انتخابهای فرد را از پشت صحنه هدایت میکند. برخلاف افکار خودآیند که گذرا هستند، طرحوارهها بنیادیترند و به همین دلیل سختتر تغییر میکنند.
چه چیزی را میسنجد
هجده طرحوارهی ناسازگار اولیه، که یانگ آنها را در پنج حوزه گروهبندی کرد:
بریدگی و طرد: رهاشدگی، بیاعتمادی و بدرفتاری، محرومیت هیجانی، نقص و شرم، انزوای اجتماعی.
خودگردانی و عملکرد آسیبدیده: وابستگی، آسیبپذیری در برابر ضرر، گرفتاری هیجانی، شکست.
محدودیتهای مخدوش: استحقاق و بزرگمنشی، خودکنترلی ناکافی.
دیگرجهتمندی: اطاعت، ازخودگذشتگی، پذیرشجویی.
گوشبهزنگی و بازداری: منفیگرایی، بازداری هیجانی، معیارهای سرسختانه، تنبیه.
ساختار و اجرا
۹۰ گویه — پنج گویه برای هر طرحواره — در مقیاسی ششدرجهای از «کاملاً نادرست» تا «کاملاً درست». تکمیل آن حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه طول میکشد.
نتیجه چطور خوانده میشود
هجده نمره، معمولاً به شکل میانگین هر طرحواره. آنچه اهمیت دارد، طرحوارههای برجسته است نه نمرهی کل — و توجه به این نکته که نمرهی بالا در یک طرحواره، حتی اگر بقیه پایین باشند، معنادار است.
گویههایی که فرد به آنها نمرهی بالا داده، در طرحوارهدرمانی ارزشی مستقل دارند؛ جملهای که فرد آن را «کاملاً درست» دانسته، معمولاً نقطهی ورود کار درمانی است.
چه کسی بهتر است این آزمون را بدهد
بزرگسالان، بهویژه در آغاز طرحوارهدرمانی یا وقتی الگوهای تکرارشونده در روابط و کار آزاردهنده شدهاند.
محدودیتها
نتیجهی این پرسشنامه بدون گفتوگو با درمانگر میتواند آزارنده باشد. طرحوارهها موضوعهای حساسی را لمس میکنند و دیدن فهرستی از «نقص و شرم» یا «رهاشدگی» بیآنکه کسی آن را در زمینه بگذارد، سودی ندارد.
این آزمون تشخیص نمیگذارد و اختلال شخصیت را مشخص نمیکند.
نمرهی بالا به معنای تغییرناپذیری نیست؛ تمام پیشفرض طرحوارهدرمانی این است که این الگوها قابل تغییرند.
تفاوت با آزمونهای مشابه
MCMI الگوهای شخصیت را در زبان تشخیصی گزارش میکند. این پرسشنامه همان قلمرو را در زبانی میخواند که مستقیماً به مداخله راه میدهد: هر طرحواره تکنیک درمانی متناظر خود را دارد.
نتیجهی این آزمون یک ابزار غربالگری است و تشخیص پزشکی به شمار نمیآید. اگر نتیجه نگرانتان کرد، آن را با یک روانشناس در میان بگذارید.